คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบ นโยบายการกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ เพื่อยกระดับการกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ของประเทศให้มีประสิทธิภาพ รองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมดิจิทัล และสร้างความชัดเจนแก่ผู้ประกอบการและนักลงทุน โดยมุ่งให้การจัดสรรทรัพยากรสำคัญ โดยเฉพาะไฟฟ้าและน้ำ เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ ควบคู่กับการลดผลกระทบต่อประชาชน ชุมชน ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม นโยบายดังกล่าวกำหนดนิยามและแบ่งดาต้าเซ็นเตอร์ตามขนาดการใช้กำลังไฟฟ้าออกเป็น 7 ระดับ โดยกิจการที่เข้าข่ายกำกับดูแลเริ่มตั้งแต่การใช้กำลังไฟฟ้ารวม (Facility Load) 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป พร้อมมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พัฒนาระบบ TH-DC Dashboard เพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางเชื่อมโยงข้อมูลการอนุมัติ อนุญาต สถานะโครงการ และความต้องการใช้ทรัพยากร รวมถึงกำหนดกลไกพิจารณากลั่นกรองและกำกับกิจการแบบรวมศูนย์ หรือ Data Center One Stop Service (DC-OSS) เพื่อให้การพิจารณาโครงการมีความชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้ นอกจากนี้ ยังวางแนวทางสำหรับช่วงเปลี่ยนผ่าน (Transition Period) ให้โครงการเดิมสามารถเดินหน้าต่อได้ โดยกำหนดเวลาปรับตัวให้สอดคล้องกับข้อกำหนดขั้นต่ำภายใน 1 ปี ขณะที่โครงการใหม่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดขั้นต่ำอย่างเคร่งครัด พร้อมส่งเสริมการลงทุน Green Data Center การเพิ่มการใช้แรงงานและชิ้นส่วนภายในประเทศ การพัฒนาอุตสาหกรรมดิจิทัลและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง และสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero ภายในปี 2593 อีกทั้งข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569 พบว่า ประเทศไทยมีดาต้าเซ็นเตอร์เปิดให้บริการแล้วประมาณ 63 แห่ง อยู่ระหว่างก่อสร้างประมาณ 20 แห่ง อยู่ระหว่างก่อสร้างและขออนุมัติจากหน่วยงานรัฐประมาณ 27 แห่ง และอยู่ระหว่างยื่นขออนุมัติหรือแสดงความสนใจลงทุนประมาณ 89 แห่ง โดยกลุ่มหลังมีความต้องการใช้ไฟฟ้ารวมถึง 26,647.4 เมกะวัตต์ สะท้อนการขยายตัวของอุตสาหกรรมและความจำเป็นในการมีระบบกลางเพื่อบริหารทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด

รายละเอียด

(10 พ.ย. 69) ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเป็นประธานการแถลงข่าวเกี่ยวกับมติคณะรัฐมนตรี ในประเด็นการกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ โดยที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบนโยบายการกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ตามที่คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์เสนอ เพื่อยกระดับการกำกับดูแลให้มีประสิทธิภาพ รองรับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และทำให้การจัดสรรทรัพยากรสำคัญของประเทศ โดยเฉพาะไฟฟ้าและน้ำ เกิดประโยชน์สูงสุด

โดยหนึ่งในปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไขคือความไม่ชัดเจนของกติกาเดิม ซึ่งทำให้เกิดการยื่นขอสำรองกำลังไฟฟ้าสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์สูงถึงประมาณ 30,000 เมกะวัตต์ โดยบางส่วนเป็นการดำเนินการในลักษณะนายหน้า (Broker) เพื่อถือสิทธิหรือนำสิทธิไปเสนอขายต่อโดยไม่มีการลงทุนจริง ขณะที่ความต้องการใช้จริงมีประมาณ 1 ใน 4 ของปริมาณที่ยื่นขอ จึงต้องวางระบบคัดกรองเพื่อให้ทรัพยากรถูกจัดสรรแก่ผู้ลงทุนที่มีความพร้อมและมีแผนลงทุนจริง ทั้งนี้ นโยบายมุ่งให้การกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์สร้างสมดุลระหว่างประชาชน นักลงทุน และประโยชน์ของประเทศ โดยมีเป้าหมายสำคัญ ได้แก่

1. การสร้างความมั่นใจให้ประชาชนว่ามีหลักเกณฑ์ดูแลผลกระทบอย่างเหมาะสม กำหนดหลักเกณฑ์และมาตรฐานเพื่อลดผลกระทบด้านเสียง ความร้อน น้ำ สิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ

2. การสร้างความแน่นอนให้แก่นักลงทุนที่ดำเนินธุรกิจตามมาตรฐาน ส่งผลให้กติกา ขั้นตอน และระยะเวลาการอนุมัติมีความชัดเจน ลดความซ้ำซ้อน และมีช่องทางกลางสำหรับพิจารณาโครงการ

3. การกำหนดทิศทางการลงทุนในอนาคตให้เกิดประโยชน์และมูลค่าเพิ่มแก่ประเทศอย่างเป็นรูปธรรม โดยส่งเสริมการลงทุนที่ก่อให้เกิดการจ้างงาน พัฒนาทักษะคนไทย สร้าง Supply Chain ภายในประเทศ และต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมดิจิทัลและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง

ในปัจจุบันมีหน่วยงานภาครัฐเกี่ยวข้องกับการอนุมัติ อนุญาต การส่งเสริมการลงทุน และการให้บริการแก่ผู้ประกอบธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์ประมาณ 18 หน่วยงาน แต่ยังไม่มีฐานข้อมูลกลางที่รวบรวมจำนวน สถานที่ และสถานะของดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วประเทศอย่างเป็นระบบ จึงมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมพัฒนา TH-DC Dashboard เชื่อมโยงข้อมูลสถานที่ตั้ง ลักษณะโครงการ สถานะการก่อสร้างและการอนุญาต ความต้องการใช้ไฟฟ้าและน้ำ สาธารณูปโภค ชุมชน พื้นที่อ่อนไหว และพื้นที่ยุทธศาสตร์ เพื่อให้ภาครัฐมีข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบันสำหรับประกอบการพิจารณาโครงการ พร้อมมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำข้อมูลการอนุมัติ อนุญาต และการส่งเสริมการลงทุนเข้าสู่ระบบ และให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ดำเนินการจัดทำกฎหมายเพื่อกำหนดให้ผู้ประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์จดแจ้งข้อมูลผ่าน TH-DC Dashboard ต่อไป

อีกทั้ง คณะรัฐมนตรียังเห็นชอบแนวทางการพิจารณากิจการดาต้าเซ็นเตอร์แบบรวมศูนย์ หรือ Data Center One Stop Service (DC-OSS) เพื่อบูรณาการการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลดการดำเนินงานแบบแยกส่วน และทำให้การจัดสรรทรัพยากรไฟฟ้าและน้ำมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยหน่วยงานของรัฐต้องทบทวนกระบวนการอนุมัติ อนุญาต กำหนดกรอบระยะเวลาพิจารณาแต่ละขั้นตอน หรือ Service Level Agreement (SLA) ให้ชัดเจน และดำเนินการผ่านระบบดิจิทัลให้มากที่สุด เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและตรวจสอบได้ พร้อมมีกลไกกลั่นกรอง ติดตาม และประเมินความเหมาะสมและความคุ้มค่าของโครงการ รวมถึงผลต่อการจัดสรรทรัพยากรของประเทศ

อีกทั้ง เห็นชอบนิยาม “ดาต้าเซ็นเตอร์” ให้หมายถึง อาคาร สถานที่ หรือสิ่งปลูกสร้างที่ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการรวบรวม เก็บ ประมวลผล รับฝาก หรือรับส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งที่ใช้ภายในกิจการ บริษัทในเครือ หรือให้บริการบุคคลอื่น โดยกิจการที่เข้าข่ายกำกับมีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม (Facility Load) ตั้งแต่ 0.5 MW ขึ้นไป พร้อมได้จัดกลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์ตามขนาดการใช้ไฟฟ้าออกเป็น 7 ระดับ ได้แก่ ต่ำกว่า 0.5 MW, 0.5 ถึงต่ำกว่า 5 MW, 5 ถึงต่ำกว่า 10 MW, 10 ถึงต่ำกว่า 20 MW, 20 ถึงต่ำกว่า 50 MW, 50 ถึงต่ำกว่า 200 MW และตั้งแต่ 200 MW ขึ้นไป ทั้งนี้ กิจการที่เข้าข่ายนิยามและการกำกับดูแลเริ่มตั้งแต่ Facility Load 0.5 MW ขึ้นไป โดยการแบ่งระดับมีเป้าหมายเพื่อให้ข้อกำหนดและความเข้มข้นในการกำกับสอดคล้องกับขนาดและปริมาณทรัพยากรที่ใช้

พร้อมกันนี้ คณะกรรมการฯ ได้จัดทำข้อกำหนดมาตรฐานทางเทคนิคขั้นต่ำ (Minimum Requirement) สำหรับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ ด้านเศรษฐกิจ ด้านโครงสร้างพื้นฐาน ด้านพื้นที่ ผังเมือง อาคารและสิ่งปลูกสร้าง และด้านสิ่งแวดล้อม โดยระดับความเข้มข้นของข้อกำหนดแตกต่างกันตามขนาดของดาต้าเซ็นเตอร์ และกิจการระดับ 7 ซึ่งมีขนาดตั้งแต่ 200 MW ขึ้นไป จะมีข้อกำหนดที่เข้มข้นที่สุด สำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดต่ำกว่า 20 MW สามารถตั้งในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ ขณะที่กิจการขนาด 20 MW ขึ้นไปจนถึง 200 MW ต้องอยู่ในพื้นที่นิคมอุตสาหกรรม เพื่อให้สามารถรองรับการใช้ไฟฟ้า น้ำ สาธารณูปโภค และควบคุมผลกระทบต่อพื้นที่ได้เหมาะสม

ด้านสิ่งแวดล้อมมีการกำหนด Code of  Practice (CoP) เพื่อป้องกันและลดผลกระทบจากการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ โดยกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ไม่ต้องจัดทำรายงาน EIA เป็นการเฉพาะ ยกเว้นกรณีตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมที่มีหลักเกณฑ์ EIA บังคับใช้อยู่แล้ว อีกทั้งมาตรฐานยังครอบคลุมการลดผลกระทบต่อชุมชน เช่น การเดินเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองต้องควบคุมระดับเสียงบริเวณริมรั้วไม่เกิน 70 เดซิเบลเอ ควบคุมความร้อนบริเวณริมผนังไม่ให้อุณหภูมิเพิ่มขึ้นเกินประมาณ 1–2 องศาเซลเซียส และตรวจวัดคุณภาพน้ำจากระบบหล่อเย็นแบบหมุนเวียนก่อนปล่อยทิ้ง

สำหรับในช่วงเปลี่ยนผ่าน แบ่งเงื่อนไขสำคัญออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 

1. ผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 หรือมาตรา 39 ทวิ ภายในวันที่ 14 สิงหาคม 2569 หรือมีแผนขยายระบบที่ทำให้ความต้องการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นรวมต่ำกว่า 20 MW สามารถดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบปัจจุบัน แต่ต้องปรับให้เป็นไปตามข้อกำหนดขั้นต่ำ ด้านสิ่งแวดล้อมและด้านเศรษฐกิจภายใน 1 ปี 

2. ผู้ประกอบการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนภายในวันที่ 14 สิงหาคม 2569 สามารถดำเนินการตามระบบปัจจุบัน แต่ต้องปรับให้เป็นไปตามข้อกำหนดขั้นต่ำ ด้านสิ่งแวดล้อมภายใน 1 ปี 

3. ผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างภายหลังวันที่ 14 สิงหาคม 2569 ยังไม่ได้รับใบอนุญาต หรือดาต้าเซ็นเตอร์เดิมที่ขยายระบบจนมีความต้องการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นรวมตั้งแต่ 20 MW ขึ้นไป ถือเป็นผู้ประกอบการรายใหม่และต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดขั้นต่ำใหม่อย่างเคร่งครัด

หากผู้ประกอบการรายใหม่สามารถปรับการลงทุนให้สอดคล้องกับข้อกำหนดขั้นต่ำได้ สามารถเดินหน้ากระบวนการอนุมัติโดยไม่ต้องรอให้การปรับปรุงกฎหมายและระเบียบทั้งหมดแล้วเสร็จ ระหว่างช่วงเปลี่ยนผ่าน หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการอนุมัติครบถ้วนแล้วและไม่กระทบต่อการจัดสรรทรัพยากรของประเทศ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม จะแจ้งผู้ว่าราชการจังหวัด พิจารณาอนุมัติให้เปิดบริการต่อไป ซึ่งมีโครงการที่จะนำเข้าสู่กระบวนการ OSS รวม 57 โครงการ แบ่งเป็น เปิดดำเนินการแล้ว 17 โครงการ ได้รับอนุญาตก่อสร้าง 20 โครงการ และอยู่ระหว่างเตรียมลงทุน 20 โครงการ พร้อมเพิ่มมาตรการให้ผู้ขออนุญาตวางหลักประกัน เพื่อยืนยันความพร้อมและป้องกันการยื่นขอสำรองไฟฟ้าในลักษณะ Broker

สำหรับหลักเกณฑ์ระยะต่อไปมุ่งส่งเสริม Green Data Center และการลงทุนที่สร้างมูลค่าเพิ่มให้ประเทศ ทั้งการจ้างงาน การ Upskill คนไทย การเพิ่มสัดส่วนแรงงานและชิ้นส่วนในประเทศ การลงทุนในอุตสาหกรรมดิจิทัลและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง รวมถึงการบันทึกรายได้เพื่อรองรับการจัดเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax) และสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero ปี 2593 ขณะเดียวกัน ค่าใช้ทรัพยากร เช่น ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำดิบ และน้ำประปา ต้องสะท้อนต้นทุนทั้งทางตรงและทางอ้อม เพื่อให้การลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์เติบโตควบคู่กับการบริหารทรัพยากรอย่างเหมาะสม

ทั้งนี้ การวางระบบกำกับดูแลใหม่จะช่วยให้การอนุมัติและการลงทุนมีความชัดเจนและเป็นระบบ ลดผลกระทบต่อสาธารณูปโภค ชุมชน และสิ่งแวดล้อม สร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุน และเพิ่มประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมให้ประเทศไทย /…